ROZWÓJ PRENATALNY DZIECKA

Ciąża to wspaniały, ekscytujący okres. Nie tylko dla Rodziców, ale przede wszystkim dla rozwijającego się dziecka. Jest to jeden z najbardziej fascynujących procesów w naturze, ponieważ w okresie zaledwie 40 tygodni pojedyncze połączone ze sobą komórki przekształcą się w złożony organizm, składający się z miliardów wyspecjalizowanych komórek i tkanek.

Okres ciąży możemy podzielić na trzy kluczowe trymestry:

I trymestr – od zapłodnienia do zakończenia 12 tygodnia ciąży – pojawiają się fundamenty życia.

Pierwsze 12 tygodni to czas najintensywniejszego tworzenia się wszystkich kluczowych układów i narządów. Formują się trzy listki zarodkowe, z których powstaną konkretne tkanki. W 5 tygodniu ciąży pojawia się pierwsze bicie serca, które będzie biło nieprzerwanie aż do momentu odejścia z tego świata. Rozwijają się zawiązki kończyn. Powstają główne części mózgu i wątroba, która zaczyna produkować krwinki. Pierwsze ruchy pojawiają się już w 7 tygodniu, ale można je zaobserwować w USG w 10 tygodniu ciąży. W 10 tygodniu ciąży pojawiają się ruchy spontaniczne dziecka, które są możliwe do zaobserwowania tylko do okresu 60 tygodni wieku posmenstrualnego, czyli około 4,5 miesiąca po porodzie. Ruchy te są oceniane w diagnostyce metodą Prechtla.

Diagnostyka metodą Prechtla pozwala na ocenę motoryki spontanicznej dziecka. Jest to nieinwazyjne, bezstresowe badanie polegające na nagraniu i ocenie jakości spontanicznych ruchów dziecka w celu oceny układu nerwowego.

W 12 tygodniu pojawiają się zawiązki zębów mlecznych oraz paznokcie. Pojawiają się kolejne ruchy płodu, między innymi czkawka która ma bardzo duże znaczenie dla rozwoju prawidłowych ruchów oddechowych dziecka.

II trymestr – od 13 do 26 tygodnia ciąży – to czas wzrostu i interakcji.

Dziecko gwałtownie rośnie, a Matka zazwyczaj zaczyna odczuwać jego aktywność. Dziecko jest bardzo aktywne, ćwiczy mięśnie, wykonuje fikołki i ssie kciuk. Zaczyna też słyszeć dźwięki z zewnątrz- głos Matki, bicie jej serca czy muzykę. Pojawiają się pęcherzyki płucne, ale płuca nie są jeszcze gotowe do samodzielnej pracy.

III trymestr – od 27 do 40 tygodnia ciąży – to czas doskonalenia i przygotowania do porodu.

To okres przede wszystkim przybierania na wadze i dojrzewanie układu nerwowego i oddechowego. Dziecko otwiera oczy i zaczyna mrugać. W mózgu tworzą się miliony nowych połączeń nerwowych. W 8 miesiącu kości są w pełni ukształtowane, ale pozostają miękkie i elastyczne, co ułatwia przejście przez kanał rodny. W 9 miesiącu dziecko zazwyczaj przyjmuje pozycję głową w dół. Płuca produkują surfaktant, który zapobiega sklejeniu się pęcherzyków płucnych. W 37 tygodniu ciążę uważa się za donoszoną, a dziecko za gotowe do życia samodzielnie.

Okres rozwoju prenatalnego to proces niezwykle ważny i szczególny. Każdy tydzień ma znaczenie by przygotować dziecko do samodzielnego życia. W tym niezwykłym czasie ważne by Rodzice dbali o rozwój dziecka.

Niezwykle istotna jest prawidłowa dieta, ponieważ to Matka jest jedynym źródłem składników niezbędnych by dziecko rosło i się rozwijało. Wskazany jest również umiarkowany wysiłek fizyczny, ponieważ poprawia ukrwienie łożyska, co powoduje lepsze dotlenienie i odżywienie płodu.

Dla prawidłowego rozwoju należy unikać toksyn, oprócz oczywistych takich jak alkohol i papierosy, należy uważać na leki bez recepty. Wszelkie leki w okresie ciąży powinny być konsultowane z lekarzem. Należy pamiętać, że dziecko odczuwa emocje Matki, dlatego należy dbać o higienę psychiczną Matki. Dobry wpływ ma słuchanie dobrej muzyki, techniki oddechowe i odpoczynek.

Niezwykle ważne jest również nawiązywanie więzi z dzieckiem poprzez mówienie, śpiewanie czy czytanie do brzuszka. Powoduje to lepszy rozwój dziecka i sprawia, że dziecko po porodzie będzie znało głosy Rodziców, co daje mu poczucie bezpieczeństwa.

Po porodzie warto zweryfikować stan zdrowia dziecka, aby wykluczyć zaburzenia w rozwoju lub podjąć wczesna terapię. Badanie niemowlęcia przez fizjoterapeutę pomoże wychwycić asymetrie ułożeniowe czy obniżone napięcia mięśniowe. Dodatkowo fizjoterapeutka poinstruuje jak prawidłowo trzymać i układać dziecko, aby zapewnić mu prawidłowy rozwój w okresie niemowlęcym.

W Centrum Medycznym MORSKA w Gdyni jest zespół wysoko wykwalifikowanych fizjoterapeutek dziecięcych, które prowadzą konsultacje i terapie dla dzieci już od 1. dnia życia. Warto skorzystać z ich szerokiej wiedzy i doświadczenia.

mgr Renata Skwierawska
fizjoterapeutka dziecięca w CM Morska
ekspert KIF fizjoterapii pediatrycznej z zakresu diagnostyki funkcjonalnej

CM MORSKA, 81-367 Gdynia, ul. Obrońców wybrzeża 8, tel. 586 888 999