Test obciążenia glukozą w ciąży – najważniejsze informacje o krzywej cukrowej.

Test obciążenia glukozą (OGTT), nazywany potocznie krzywą cukrową, jest jednym z podstawowych badań wykorzystywanych do oceny gospodarki węglowodanowej organizmu. Choć wymaga pozostania w punkcie pobrań przez około dwie godziny i wypicia bardzo słodkiego roztworu glukozy, dostarcza cennych informacji pozwalających wykryć zaburzenia metabolizmu glukozy, w tym cukrzycę ciążową. Wczesne rozpoznanie nieprawidłowości umożliwia szybkie wdrożenie odpowiedniego postępowania, co ma istotne znaczenie dla zdrowia matki i dziecka [2–4].

Cukrzyca ciążowa jest jednym z najczęściej występujących powikłań metabolicznych w ciąży. Ze względu na rosnącą częstość zaburzeń gospodarki węglowodanowej badanie OGTT stanowi ważny element opieki prenatalnej [1,3].

Kiedy należy wykonać krzywą cukrową w ciąży?

W Polsce test obciążenia glukozą jest badaniem przesiewowym zalecanym wszystkim kobietom w ciąży [4].

• Standardowo wykonuje się go między 24. a 28. tygodniem ciąży.
• U kobiet obciążonych czynnikami ryzyka badanie może zostać zlecone już w I trymestrze. Do takich czynników należą m.in. wiek powyżej 35 lat, otyłość, zespół policystycznych jajników (PCOS), cukrzyca ciążowa w poprzedniej ciąży, wcześniejsze urodzenie dziecka z makrosomią oraz występowanie cukrzycy w rodzinie [4].

Jak przygotować się do badania?

Odpowiednie przygotowanie do testu ma duży wpływ na wiarygodność uzyskanych wyników.

Przez co najmniej 3 dni poprzedzające badanie należy:

• stosować zwyczajową dietę zawierającą minimum 150 g węglowodanów dziennie,
• unikać intensywnego wysiłku fizycznego,
• nie wprowadzać nagłych zmian w sposobie odżywiania [2,3].

Na badanie należy zgłosić się rano, na czczo. Od ostatniego posiłku powinno upłynąć co najmniej 8 godzin [2].

Warto również pamiętać, aby:

• nie przejadać się wieczorem poprzedzającym badanie,
• spożyć lekką kolację,
• skonsultować z lekarzem przyjmowane na stałe leki, ponieważ niektóre preparaty mogą wpływać na stężenie glukozy we krwi [2].

Przed badaniem można wypić niewielką ilość wody.

Jak przebiega test obciążenia glukozą?

Badanie składa się z kilku etapów:

1. Pobranie krwi w celu oznaczenia stężenia glukozy na czczo.
2. Wypicie w ciągu 5 minut 300ml gotowego roztworu zawierającego 75 g glukozy.
3. Kolejne pobrania krwi po 60 oraz 120 minutach od spożycia roztworu [2,3].

W trakcie badania należy pozostać w placówce medycznej. Nie powinno się spożywać posiłków, pić innych napojów ani podejmować aktywności fizycznej, ponieważ mogłoby to wpłynąć na wynik testu [2].

Sam przebieg badania jest prosty, jednak dla wielu osób największym wyzwaniem okazuje się wypicie bardzo słodkiego roztworu glukozy. U niektórych pacjentek, szczególnie w ciąży, może on wywoływać nudności, a nawet wymioty. Jeśli dojdzie do zwrócenia roztworu, badanie zwykle trzeba powtórzyć.

W celu poprawy komfortu część pacjentek wybiera gotowe preparaty o smaku owocowym przeznaczone do wykonania testu OGTT. Ważne jest jednak, aby zawierały dokładnie 75 g glukozy w objętości wymaganej do badania. Przykładem takiego preparatu jest Gluco test o smaku pomarańczowym.

Gluco test jest lekiem dostępnym bez recepty, zawierającym 75 g glukozy w 300 ml roztworu doustnego, dzięki czemu odpowiada wymaganiom testu obciążenia glukozą. Pomarańczowy smak może poprawiać tolerancję preparatu i zmniejszać dyskomfort związany z jego wysoką słodyczą.

Dodatkową zaletą jest gotowa forma produktu. W przeciwieństwie do glukozy w proszku nie wymaga on samodzielnego przygotowania ani rozpuszczania przed badaniem, co pozwala uniknąć problemów związanych z niejednorodnym roztworem.

Gluco test nie jest przeznaczony do stosowania u dzieci i młodzieży poniżej 18. roku życia.

Krzywa cukrowa – wartości prawidłowe w ciąży.

Według aktualnych zaleceń diagnostycznych za prawidłowe uznaje się następujące wartości glikemii u kobiet w ciąży [3,4]:

• na czczo: poniżej 92 mg/dl,
• po 1 godzinie od spożycia roztworu glukozy: poniżej 180 mg/dl,
• po 2 godzinach od spożycia roztworu glukozy: poniżej 153 mg/dl.

Rozpoznanie cukrzycy ciążowej można postawić już w przypadku przekroczenia co najmniej jednej z wymienionych wartości [3,4].

Nie odkładaj badania na później.

Choć test OGTT nie należy do najbardziej komfortowych badań, jego znaczenie diagnostyczne jest bardzo duże. Umożliwia wykrycie zaburzeń gospodarki węglowodanowej jeszcze na etapie, gdy odpowiednie postępowanie – obejmujące m.in. modyfikację diety i stylu życia – pozwala skutecznie ograniczyć ryzyko powikłań. Wybór gotowego roztworu glukozy o lepiej tolerowanym smaku może dodatkowo ułatwić przejście przez całe badanie.

Bibliografia

1. Narodowy Fundusz Zdrowia. Cukrzyca. Raport NFZ. Warszawa: NFZ; 2019/2020.
2. Solnica B. Diagnostyka laboratoryjna. Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL; 2019.
3. Polskie Towarzystwo Diabetologiczne. Zalecenia kliniczne dotyczące postępowania u chorych na cukrzycę 2024. Stanowisko Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego. Current Topics in Diabetes. 2024.
4. Wender-Ożegowska E. i wsp. Standardy Polskiego Towarzystwa Ginekologów i Położników postępowania u kobiet z cukrzycą. Ginekologia i Perinatologia Praktyczna. 2017.

To jest lek. Dla bezpieczeństwa stosuj go zgodnie z ulotką dołączoną do opakowania. Nie przekraczaj maksymalnej dawki leku. W przypadku wątpliwości skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą.